sobota, 10 marca 2018

Powitania | Pożegnania | Zwroty grzecznościowe

Velkomster - powitanie
Hei - cześć/hej
God dag - Dzień dobry
God morgen - Dzień dobry 
God kveld - Dobry wieczór
God natt - Dobranoc

Avskjeder - pożegnanie 
Ha diet! - Cześć na pożegnanie 
Vi ses! - Do zobaczenia 
Vi snakkes - Do zobaczenia 
He det bra! - Cześć na pożegnanie
Snakkes - Pa
Zwroty grzecznościowe:

Hyggeling å se dag          - miło cię widzieć
Hyggeling å hilse på deg - miło cię poznać
Hyggeling å treffe dag     - miło cię spotkać

Hvordan går det? - Jak się masz?
bare bra - całkiem dobrze 
ikke så verst - nie najgorzej
fantastisk - fantastycznie
supert - świetnie
kjempebra - wspaniale
veldig bra - bardzo dobrze 
bra - dobrze 
ikke så bra-godt - nie za dobrze 
dårling - kiepsko/źle
bare dårlig - całkiem kiepsko 
forferdelig - strasznie 
skrekkelig - przerażająco

Liczebniki porządkowe

første 
andre 
tredje 
fjerde 
femte 
sjette 
sjuende / syvende 
åttende
niende
10 tiende
11 ellevte
12 tolvte
13 trettende
20 tjuende / tyvende
30 trettiende / tredvende

Liczebniki

en / ei / ett 
to 
tre 
fire 
fem 
seks 
sju / syv 
åtte 
ni 
10 ti 
11 elleve
12 tolv
13 tretten
14 fjorten
15 femten
16 seksten
17 sytten
18 atten
19 nitten
20 tjue / tyve 
21 tjueen
30 tretti / tredve
40 førti
50 femti
60 seksti
70 sytti
80 åtti
90 nitti
100 (ett) hundre
1000 (ett) tusen

Słownictwo

å spise - jeść
et eple - jabłko 
fort - szybko 
på benken i parken - na ławce w parku 
klokka fem - o godzinie piątej 

Hanne spiser et eple fort på benken i parken klokka fem.
tł. Hanne je jabłko szybko na ławce w parku o godzinie piątej.



Słowka do nauki na dziś:

ei bok - książka
ei lærebok - podręcznik 
en per - spodnie
en skole - szkoła
en seng - łózko 
en hund - pies
en blyant - ołowek 
en datamaskin - komputer
en bukser - spodnie
et hus - dom

Konstrukcja zdania w czasie teraźniejszym

podmiot + orzeczenie + co? jak? gdzie? kiedy?

Hanne spiser et eple fort på benken i parken klokka fem.
Hanne je jabłko szybko na ławce w parku o godzinie piątej.
Hanne
podmiot
spiser
orzeczenie
et eple
co?
fort
jak? w jaki sposób?
på benken i parken
gdzie?
klokka fem
kiedy?

Czaswoniki | Bezokoliczniki

Jeśli chodzi o bezokoliczniki to wszystkie zapisujemy z literą å (czytamy jak o).

Przykłady:

  • å like - lubić

  • å si - mówić
  • å bo - mieszkać
  • å gå - iść 

Natomiast, gdy chcemy dany czasownik odmeinić przez osoby, zabieramy å, a do czasownika dopisujemy końcówkę -r.

W języku norweskim jest o tyle łatwo, że czasowniki nie odmieniają sie przez osoby!
czyli!

jeg - liker
du - liker
han - liker
hun - liker
vi  - liker
dere - liker
de - liker

Zaimki osobowe

rodzaj męski - en 
rodzaj żeński - ei 
rodzaj nijaki - et 


Rodzaje w języku polskim i norweskim nie zgadzają się. Łóżko jest po polsku rodzaju nijakiego, ale po norwesku seng jest rodzaju męskiego (en).

Jeżeli chcemy sprawdzić rodzajnik danego rzeczownika, wchodzimy na poniższą stronę:

https://ordbok.uib.no/perl/ordbok.cgi?OPP=&bokmaal=+&ordbok=bokmaal

1. Należy wyszukać w nim dane słowo (np. hus - dom). Pojawi nam się takie okienko: 



2. Zauważamy, że obok hus pojawiło się n1 (nie zwracamy uwagi na cyfrę, liczy się jedynie litera). ,,n" mówi nam, że hus (dom) jest rodzaju nijakiego.

m = rodzaj en
f = rodzaj ei
n = rodzaj et